แปลจาก The Many Ways to Sweep ในหนังสือ A Monastery Within ของ Gil Fronsdal

แม่ชีเป็นคนพิเศษ เธอเหมือนกับจะมีรอยยิ้มอยู่ในดวงตาเสมอ เวลาที่ท่านมองเรานั้นเหมือนกับว่าท่านรู้จักเรามากกว่าตัวเราเองเสียอีก ครั้งหนึ่งท่านแม่ชีเล่าให้ฟัง่ว่าท่านมาอยู่ที่วัดได้อย่างไรในตอนแรก
 
เมื่อตอนอายุสิบสาม พ่อแม่มักจะส่งฉันขึ้นไปบนภูเขาเพื่อจะเก็บของป่ามากินเป็นมื้อเย็น งานหาของป่านี้เป็นงานอย่างเดียวที่ฉันชอบทำ ไม่งั้นฉันก็จะพยายามหาทางที่จะไม่ต้องทำงานสวน ตอนนั้นฉันยังเรียนอยู่ แต่ก็ไม่สนใจเรียนหนังสือเลย ฉันมักจะหงุดหงิดจนไม่สนใจที่จะเรียนอะไรที่ครูสอน

ระหว่างทางในการหาของป่า ฉันก็มักจะผ่านไปทางวัดที่มีพระและแม่ชีกวาดใบไม้ที่ลานวัด ฉันรู้สึกทึ่งในการทำงานพวกเขาตั้งแต่หนแรกที่ฉันเห็น หลายเดือนที่ฉันเดินผ่านฉันก็จะหยุดมองดูพวกเขากวาดใบไม้ พวกเขาทำงานกันอย่างดีในความเงียบจนดูเหมือนไม่ต้องออกแรงอะไรเลย

วันหนึ่งพระรูปหนึ่งก็เดินมาหาแล้วถามฉันว่าฉันมาทำอะไรอยู่บนภูเขา ฉันตกใจกลัวจนพูดไม่ออก ฉันไม่ชอบที่ใครพยายามจะมาทำความรู้จักกับฉัน แทนที่จะตอบคำถาม ฉันจึงถามกลับไปว่าท่านละทำอะไรอยู่ พระยิ้มขึ้นมาแล้วตอบกลับว่า อาตมาถูกใช้ให้กวาดวัด ตอนนี้ก็พยายามจะฆ่าเวลาก่อนที่จะได้เวลากลับไปจำวัด

ฉันเดินกลับบ้านแล้วก็คิดดีใจว่าท่านไม่ได้ต่างอะไรไปจากฉันเลย เวลาฉันถูกใช้ให้ทำอะไรที่ไม่เต็มใจจะทำ ฉันก็จะมักอู้จนกว่าจะถูกปล่อย แล้วฉันก็ชอบนอนกลางวันเช่นกัน

อีกวันหนึ่งที่ฉันไปเก็บของป่า แม่ชีท่านหนึ่งก็หยุดกวาดแล้วก็หันมาถามว่าฉันมาทำอะไร ฉันก็ยังไม่ชอบถูกถามอยู่ดี ฉันรู้สึกเหมือนถูกรุกราน แต่ครั้่งนี้ฉันไม่รู้สึกกลัวเหมือนครั้งก่อนแล้ว ฉันก็ถามกลับไปเหมือนเดิมว่าท่านทำอะไรอยู่ เธอตอบว่าเธอพยายามทำงานเพิ่ม เผื่อว่าเธอจะได้ย้ายไปทำงานในครัวซึ่งอุ่นในหน้าหนาวแล้วก็มักจะมีขนมอยู่บนถาดให้ได้กินอยู่เสมอ

ฉันไม่พูดอะไรนอกจากพยักหน้าแล้วก็ออกไปหาของป่าต่อ คำตอบของแม่ชีคนนี้ก็ถูกใจฉัน เพราะฉันก็ชอบอยู่ในที่อุ่น ๆ และการได้กินขนมก็เป็นกิจกรรมโปรดที่ฉันชอบรองจากการนอนเท่านั้น

ครั้งถัดไป พระอีกรูปหนึ่งก็ถามคำถามเดียวกับฉันอีก แต่ครั้งนี้ฉันก็แปลกใจว่าฉันไม่รู้สึกต่อต้านหรือถูกรุกรานอีกแล้ว แต่ก็อีกฉันก็ถามกลับไปเหมือนเดิม ท่านตอบว่าท่านกวาดเพื่อเป็นการฝึกจิตให้อยู่เหนือความโกรธได้

ตอนที่กำลังเดินตามทางกลับบ้านถือถุงผักที่ฉันหาได้ ฉันก็รู้สึกเป็นมิตรกับพระรูปนี้ เหมือนกันกับฉันเขาก็มีความโกรธ… อ่านบทความเต็ม

เิริ่มต้นที่การรู้ปัญหา ให้แน่ ๆ ว่าปัญหาคืออะไร จากนั้นจึงมาหาสาเหตุ แก้หรือกำจัดสาเหตุนั้น และไม่ทำซ้ำอีก

รู้ปัญหา แก้สาเหตุ พ้นจากปัญหา ดำเนินแผนงานใหม่ที่ดี = ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค อ่านบทความเต็ม

คิดด้วยเหตุผลใคร ๆ ก็รู้ แต่ใจไม่อยากจะยอมรับ ว่ามันต้องจบลง เราหวังว่ามันจะอยู่ดี ๆ แบบนี้ไปเรื่อย ๆ ไม่รู้อีกนานแค่ไหนที่ใจจะยอมรับความจริง ได้อย่างแท้จริง อ่านบทความเต็ม

ความอยากได้ในสิ่งที่เกินจำเป็นในชีวิตนั้นเป็นการสร้างภาระให้กับตัวเอง อ่านบทความเต็ม

จิตที่หวังดีแต่หวงความดี ไม่อยากให้ความสุข ความสงบจากความดีนั้นจบลง ก็เป็นเหตุให้เกิดความอึดอัด(ทุกขัง) ได้เหมือนกัน ท่านจึงว่าท้ายสุดแล้วแม้แต่ความดีเราก็ต้องปล่อยวางลง ไม่พยายามฝืนให้ความดีนั้นอยู่ตลอดไปนาน ๆ

ไม่มีงานเลี้ยงใดไม่เลิกรา แม้แต่ความสุข ความสงบกันเกิดจากสมาธิจิตก็ต้องจบลง ความพยายามที่จะฝืน รั้ง หรือหวังจะสร้างใหม่ให้เหมือนเดิม นั้นยากที่จะเหมือนเดิม จุดเริ่มต้นไม่เหมือนเดิม (เราเปลี่ยนไปแล้ว) โอกาสที่จะสร้างให้เหมือนเดิมนั้นจึงไม่มี แม้ว่าเราจะอารัยอาวรณ์ ชื่นชม แม้ว่าจะสิ่งนี้นะเป็นสิ่งดีสูงค่าแค่ใด เต็มไปด้วยสันติ ไม่เดือดร้อนใครก็ตาม อาการแบบเดิมนั้นไม่กลับมาแล้ว การปล่อยเขา(สิ่งนั้น)ไป กลับจะสร้างความสุขให้มากกว่า อย่างนั้นก็ไม่อึดอัดกับสิ่งที่แปลกเหนือธรรมชาติ อย่างดีก็ได้ความสุขอันใหม่อันเกิดจากการปล่อยวางสิงนั้นลงไปได้ (แล้วก็อย่าลืมวางความสุขอันได้จากการปล่อยวางนั้นลงไปด้วยเมื่อถึงเวลา) กลายเป็นว่าเราต้องอยู่กับปัจจุบันตลอด ต้องคอยทิ้งของเก่าที่หมดเวลา ไม่ปฎิเสธของใหม่ที่เกิดจากการทิ้งของเก่า แล้วก็ทิ้งของใหม่นั้นอีกเมื่อถึงเวลา(ป่านนั้นก็จะกลายเป็นของเก่าไปแล้ว) พูดให้ฟังหรือเขียนให้อ่านอย่างนี้แล้วดูง่าย ๆ แต่พอถึงเวลาที่เจอกับของถูกใจ ที่เรารู้จักดี อยู่กันมานาน ๆ สักระยะนึงแล้ว การที่จะเต็มใจปล่อยเขาไปไม่ง่ายเลย

อันนี้เขียนจากประสบการณ์ติดสงบของผมในสองปีที่ผ่านมา แต่พอเขียน ๆ ไปแล้วก็รู้สึกว่าจะใช้ได้กับคนอกหัก คนชอบสะสมของ และอีกหลาย ๆ อย่างในชีวิต อ่านกันเพลิน ๆ แล้วขอให้มีความสุขกับปัจจุบัน แม้แต่บล๊อคที่เขียนได้แสนดีก็ต้องมีจบลงเหมือนกัน… อ่านบทความเต็ม

วันก่อนก็ไปคุยกับพี่คนเดิมที่เป็นคริสต์ เธอบอกว่าเธอจะอ่านไบเบิ้ลก่อนนอน และอ่านไบเิบิ้ลเป็นอย่างแรกเมื่อตื่นนอน เธอบอกว่าดีเธอรู้สึกถึงพระเจ้าตลอดทั้งวัน และนอนหลับอย่างเป็นสุข ผมฟังแล้วก็รู้สึกว่าเป็นการปฎิบัติประจำวันที่ดี เพราะเป็นการย้ำเตือนใจกับจุดหมายทางจิตวิญญาณตลอดเวลา ผมพยายามนั่งสมาธิก่อนนอนเพราะทำให้หลับสบายก็เลยว่าจะต้องหากิจกรรมอะไรเพิ่มเติมตอนเช้าบ้างแต่ยังนึกว่าออกว่าทำอะไร

คิดไปคิดมากิจวัตรของสงฆ์ก็มีการทำวัตรเช้า-เย็นด้วยการสวดมนต์ ซึ่งก็เหมือนกับทบทวนคำสอนของพระพุทธเจ้าเหมือนกัน ทางวัดเต๋ากินเจที่ญาติผู้ใหญ่ของผมศรัทธาก็มีการไหว้พระจุดธูปถวายน้ำชาเช้าเย็น

เอาเข้าจริงแล้วกุศโลบายนี้มีใช้กันทุกศาสนาทางอิสลามก็ละหมาดวันละห้าครั้งเพื่อให้ระลึกถึงพระอัลเลาะห์เช่นกัน ดังนั้นไม่ว่าเราจะเป็นแนวไหน หรือเลือกวิธีการใด ตราบใดที่่วัตรปฎิบัตินั้นทำให้จิตของเราสงบและระลึกถึงสิ่งสูง สะอาด สว่าง หรือศักดิ์สิทธินั้นได้ ให้เราจำได้เสมอว่าเรามาอยู่อาศัยในโลกชั่วคราว เบาๆกับความสุขจากสิ่งภายนอก มีความสุขในใจ ให้เราตั้งมั่นในธรรม หมั่นทำความดีได้ วิธีไหนก็ดีเหมือนกัน

ข้อมูลข่าวสารจากผู้เดินทางใหม่ให้กำลังใจกับเราได้มากกว่า ว่าสถานที่นั้นยังสวยอยู่เหมือนเดิม และยังมีอยู่จริง เดินทางแบบนี้ แบบนี้ก็ถึงได้ ขึ้นรถบัสคันเดิมนั่นแหละที่คนขึ้นกันมาเป็นพัน ๆ ปีแล้ว เขายังไม่ยกเลิก ขึ้นถูกก็ถึงได้เหมือนเิดิม อ่านบทความเต็ม

ธรรมย่อมรักษา ผู้ที่รักษาธรรมนั้น อ่านบทความเต็ม

คนแก่ชอบเรื่องธรรม เด็ก ๆ ชอบเล่น วัยรุ่นชอบกิน คนหนุ่มสามอยากมีอยากอวดอยากรวย เพราะนั่นเป็นสิ่งที่เขาหิวตามวัย อ่านบทความเต็ม

ประเด็นก็คือเราควรจะมาโฟกัสที่เหตุที่ทำให้มันเกิด และทำให้ดี ให้ครบ ให้พอดี พอถึงเวลาแล้วหญ้ามันก็งอกเองได้ ไม่ต้องไปบังคับ งอน ทำให้รู้สึกผิด โกรธ เครียด หรือน้อยใจกับมันเลย อ่านบทความเต็ม

แต่ก่อนผมก็ไม่เชื่อ ทุกวันนี้ผมก็ยังไม่เห็นชัด ผมอ่านในข่าวเห็นคนไม่ดีขึ้นเป็นใหญ่เป็นโต มีเงินทองมากมายแล้วก็สงสัยว่ากฎแห่งกรรมยังมีจริงหรือ อ่านบทความเต็ม

หน้าที่ของเราก็คือ ได้ใช้พรอันประเสริฐ ที่เป็นความถนัด ความสามารถเฉพาะตัว ทำได้โดยมีความสุข เพื่อประโยชน์กันคนหลาย ๆ คน และถ้าได้ผลตอบแทนจากความเป็นประโยชน์ของเราด้วยก็จะดีมาก อ่านบทความเต็ม

ทำอะไรที่อยากทำมานานแล้ว เพื่อให้ใจดีขึ้นก่อน ทำอะไรที่มีความสุข ก็ช่วยได้ถ้าไม่เป็นมาก
ฝึกมากขึ้น ทำให้ร่างกายและใจแข็งแรง ก็สามารถต่อสู้กับสภาวะภายนอกที่ทำร้ายจิตใจได้
เห็นความจริง ไม่มีอะไรสมบูรณ์แบบ ท้ายสุดมันก็เป็นสุขปนทุกข์กับการถือครองอยู่ดี
จะไม่อยากอีก ไม่ต้องทำใจ รู้สึกปรกติดี สบายใจที่สุดที่ไม่ต้องมี อ่านบทความเต็ม

คนเราไม่เหมือนกัน เศรษฐีคนหนึ่งในแคริฟอเนีย บอกผม

ไม่มีอะไรดีที่สุดในโลกหรอกครับ อย่างน้อยก็ไม่ใช่สำหรับทุก ๆ คน ห้องน้ำราคาแพงที่สุดในโลกอยู่ที่ฮ่องกง ทำจากทองคำแท้ แต่ทุกวันนี้ก็เอาไว้ตั้งโชว์ ห้องน้ำที่เข้าไปแล้วอึไม่ออกก็ไม่มีประโยชน์อะไร บ้านหลังใหญ่กลางหมู่บ้านจัดสรร แต่อยู่คนเดียวก็เคล้งไม่มีเพื่อนคุย มือถือรุ่นไฮเทคสุด ๆ ทำได้ทุกอย่างแต่ใช้ไม่เป็นก็ไม่ใช่สิ่งที่ดีที่สุด

ท้ายสุดแล้วแล้วก็คืออะไรที่เหมาะกับเราที่สุดนั้นแหละดีที่สุดแล้ว ไม่ต้องไปขวนขวยอยากได้อยากมีอะไรที่ใหม่ที่สุด แพงที่สุดตามคนอื่นเขาหรอครับ รถที่ใหม่ที่สุดใช้หนึ่งวันก็เก่าไปแล้วหนึ่งวัน อีกไม่นานก็เก่าไปหนึ่งปี ถ้าอยากใช้รถใหม่ก็ต้องเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ เพราะไม่มีรถคันไหนใหม่ได้ตลอดไป คุ้มกันไหมกับเงินที่เสียไป ทำงานเหนื่อย คร่ำเครียดขนาดไหนจึงได้เงินมา เอาเงินมาซื้อเวลาพัก ความสุขกับวันหยุดไม่ดีกว่าหรือ

สำหรับผมแล้วของดีนั้นอยู่ที่ลักษณะของของสิ่งนั้น บ้านที่สร้างอย่างปราณีตโดยช่างฝีมือจะเก่าหรือใหม่ก็ได้ มือถือที่ดีที่สุดคือสัญญาณไม่ตกหล่น แบตอยู่ได้นาน น้ำหนักเบา โทรเข้าโทรออก เก็บเบอร์โทรได้ก็พอ ชีวิตผมไม่ได้เร่งด่วนขนาดต้องอ่านอีเมล์ได้ตลอดทั้งวัน

ห้องน้ำที่รักมากที่สุดก็คือห้องน้ำที่บ้าน พื้นไม่ลื่น มีแสงแดดส่อง หน้าต่างเปิดได้แต่ไม่มีคนแอบมอง เงยหน้าไปยังเห็นท้องฟ้า จะรั่วจะตันก็ซ่อมเป็น

มองไปรอบรอบตัวแล้วเราจะรู้สึกขอบคุณชีวิต สิ่งที่ดีที่สุดหลายอย่างเหลือเกินมีอยู่แล้วทุกวันนี้ ขอให้เราเป็นอยู่ดี รู้จักตัวเองดีขึ้นกว่าเดิม รู้ว่าความสุขส่วนตัวอยู่ที่ไหน

รู้จักกับตัวเองอย่างดีที่สุด รู้ว่าอะไรทำให้เราดีเราร้ายได้ อะไรที่เราพอใจและไม่พอใจ พอเราเข้าใจหมด เห็นตัวเองอย่างแนบสนิทกับความเป็นจริงที่สุด ก็จะอยู่กับความจริงตลอดไป ความขัดแย้งก็จะจบลง

ขอให้สันติสุขมีแด่ในใจทุกคน… อ่านบทความเต็ม

เพื่อจะไปสู่อีกโลกนึง ไปสู่โลกสมมุติอีกโลกนึงที่ไม่ได้อยู่ ที่ไม่จริง ก็ได้ไปลองอยู่เสียพักนึง ใ้ห้ใจมันฟู ๆ ลอยไปเสียพักนึง อ่านบทความเต็ม