แม่ชีเป็นคนพิเศษ เธอเหมือนกับจะมีรอยยิ้มอยู่ในดวงตาเสมอ เวลาที่ท่านมองเรานั้นเหมือนกับว่าท่านรู้จักเรามากกว่าตัวเราเองเสียอีก ครั้งหนึ่งท่านแม่ชีเล่าให้ฟัง่ว่าท่านมาอยู่ที่วัดได้อย่างไรในตอนแรก

เมื่อตอนอายุสิบสาม พ่อแม่มักจะส่งฉันขึ้นไปบนภูเขาเพื่อจะเก็บของป่ามากินเป็นมื้อเย็น งานหาของป่านี้เป็นงานอย่างเดียวที่ฉันชอบทำ ไม่งั้นฉันก็จะพยายามหาทางที่จะไม่ต้องทำงานสวน ตอนนั้นฉันยังเรียนอยู่ แต่ก็ไม่สนใจเรียนหนังสือเลย ฉันมักจะหงุดหงิดจนไม่สนใจที่จะเรียนอะไรที่ครูสอน

ระหว่างทางในการหาของป่า ฉันก็มักจะผ่านไปทางวัดที่มีพระและแม่ชีกวาดใบไม้ที่ลานวัด ฉันรู้สึกทึ่งในการทำงานพวกเขาตั้งแต่หนแรกที่ฉันเห็น หลายเดือนที่ฉันเดินผ่านฉันก็จะหยุดมองดูพวกเขากวาดใบไม้ พวกเขาทำงานกันอย่างดีในความเงียบจนดูเหมือนไม่ต้องออกแรงอะไรเลย

วันหนึ่งพระรูปหนึ่งก็เดินมาหาแล้วถามฉันว่าฉันมาทำอะไรอยู่บนภูเขา ฉันตกใจกลัวจนพูดไม่ออก ฉันไม่ชอบที่ใครพยายามจะมาทำความรู้จักกับฉัน แทนที่จะตอบคำถาม ฉันจึงถามกลับไปว่าท่านละทำอะไรอยู่ พระยิ้มขึ้นมาแล้วตอบกลับว่า อาตมาถูกใช้ให้กวาดวัด ตอนนี้ก็พยายามจะฆ่าเวลาก่อนที่จะได้เวลากลับไปจำวัด

ฉันเดินกลับบ้านแล้วก็คิดดีใจว่าท่านไม่ได้ต่างอะไรไปจากฉันเลย เวลาฉันถูกใช้ให้ทำอะไรที่ไม่เต็มใจจะทำ ฉันก็จะมักอู้จนกว่าจะถูกปล่อย แล้วฉันก็ชอบนอนกลางวันเช่นกัน

อีกวันหนึ่งที่ฉันไปเก็บของป่า แม่ชีท่านหนึ่งก็หยุดกวาดแล้วก็หันมาถามว่าฉันมาทำอะไร ฉันก็ยังไม่ชอบถูกถามอยู่ดี ฉันรู้สึกเหมือนถูกรุกราน แต่ครั้่งนี้ฉันไม่รู้สึกกลัวเหมือนครั้งก่อนแล้ว ฉันก็ถามกลับไปเหมือนเดิมว่าท่านทำอะไรอยู่ เธอตอบว่าเธอพยายามทำงานเพิ่ม เผื่อว่าเธอจะได้ย้ายไปทำงานในครัวซึ่งอุ่นในหน้าหนาวแล้วก็มักจะมีขนมอยู่บนถาดให้ได้กินอยู่เสมอ

ฉันไม่พูดอะไรนอกจากพยักหน้าแล้วก็ออกไปหาของป่าต่อ คำตอบของแม่ชีคนนี้ก็ถูกใจฉัน เพราะฉันก็ชอบอยู่ในที่อุ่น ๆ และการได้กินขนมก็เป็นกิจกรรมโปรดที่ฉันชอบรองจากการนอนเท่านั้น

ครั้งถัดไป พระอีกรูปหนึ่งก็ถามคำถามเดียวกับฉันอีก แต่ครั้งนี้ฉันก็แปลกใจว่าฉันไม่รู้สึกต่อต้านหรือถูกรุกรานอีกแล้ว แต่ก็อีกฉันก็ถามกลับไปเหมือนเดิม ท่านตอบว่าท่านกวาดเพื่อเป็นการฝึกจิตให้อยู่เหนือความโกรธได้

ตอนที่กำลังเดินตามทางกลับบ้านถือถุงผักที่ฉันหาได้ ฉันก็รู้สึกเป็นมิตรกับพระรูปนี้ เหมือนกันกับฉันเขาก็มีความโกรธ แต่ฉันก็ไม่เข้าใจว่าทำไมเขาต้องเอาชนะมันด้วย เพราะสำหรับฉันความโกรธช่วยคุ้มครองฉัน

อีกสัปดาห์นึงต่อมาฉันก็เดินผ่านวัดนี้อีก มองไปเห็นพระกวาดลานวัด แล้วพระอีกรูปหนึ่งก็มาถามฉันว่ามาทำอะไร ฉันพึมพำอะไรเกี่ยวกับการมาเก็บผัก ฉันพูดเบาจนฉันไม่แน่ใจว่าท่านได้ยินหรือเปล่า แต่ฉันก็รวบรวมความกล้าที่จะถามกลับไปอีกว่าท่านทำอะไร เท่าตอบว่าท่านกำลังทำให้วัดดูงดงาม คนที่มาปฎิบัติธรรมจะได้รู้สึกชื่นใจในการภาวนา ก่อนที่ฉันจะลา ฉันเหลือบมองดูทางเดินที่โดนกวาดจนเกลี้ยง และก็รู้ว่าทำไมฉันถึงชอบมองดูพระกวาดลานวัด เพราะท่านเหล่านั้นกำลังเปลี่ยนให้ลานวัดกลายเป็นอะไรที่ทำให้ฉันรู้สึกสงบ

อีกครั้งหนึ่งที่ฉันแวะไปที่วัดเป็นครั้งสุดท้าย ฉันสัมผัสถึงความรู้สึกที่ไม่คุ้นเคยในขณะที่เดินขึ้นภูเขา เป็นความอบอุ่นของปิติในสึ่งที่ฉันกำลังจะเจอ พอไปถึงวัด ฉันเดินไปหาพระชรารูปหนึ่งที่กำลังตั้งใจกวาดพื้น ฉันถามท่านว่าทำอะไร

ขณะที่ท่านกำลังตอบคำถาม คำที่ท่านพูดเหมือนกับเป็นน้ำล้างตัวฉัน “อาตมาหรือ? อาตมาไม่ได้ทำอะไร ความเป็นตัวตนถูกกวาดออกไปจากใจอาตมานานแล้ว ไม่มีสิ่งที่เรียกว่า “เรา” ทำอะไรแล้ว” ก่อนที่ฉันจะได้ตอบ ท่านก็ส่งไม้กวาดให้ฉันแล้วก็เดินจากไป แล้วฉันก็อยู่ที่นี่ตั้งแต่นั้นมา

ต่อมาเราก็หาสาเหตุของปัญหา ถ้าเรารู้ปัญหาชัดเจน เราก็จะถอย ย้อนไปหาสาเหตุได้ แต่บางครั้งก็ไม่ชัดเจน หรือเป็นไปได้หลายสาเหตุ ต้องทดลองดูว่าสาเหตุคืออะไรกันแน่ เช่น เราพบว่าโปรแกรมไม่ทำงานใน 64 bits เราก็มาดูที่ log file ว่าทุกส่วนทำงานปรกติดีหรือเปล่า ลงมีปัญหาไหม ระบบต่อเชื่อมติดต่อได้เป็นปรกติหรือเปล่า ทุกชิ้นส่วนทำงานอยู่ใน Task manager ไหม มีส่วนไหนที่ค้างหรือเปล่า เราก็อาจจะสรุปได้ว่ามีโปรแกรมชิ้นเดียวในทั้งระบบที่ทำงานผิดปรกติ เราก็รู้แล้วว่าต้องแก้ไขที่ตัวนี้

เมื่อเราพบสาเหตุก็ให้แก้ หรือทำให้เหตุของปัญหานั้นหมดไป เช่นหลีกเลี่ยงการทำงานในระบบ 64 bits หรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขโปรแกรมตัวปัญหาให้ทำงานได้ในระบบใหม่

เมื่อแก้ปัญหาแล้ว ก็ให้ทำงาน หรือดำเนินชีวิตต่อไปเป็นปรกติ ที่ดีที่ไม่มีปัญหาอีก เช่นพอแก้โปรแกรมเสร็จแล้วก็เอาโปรแกรมตัวใหม่มาใช้ หรือหลีกเีลี่ยงการทำงานในระบบที่มีปัญหาตลอดไป นี้คือมรรค

เราก็จะมีชีวิตที่ปราศจากปัญหา นี้คือนิโรธ

การรู้ปัญหา คือการรู้ทุกข์ ให้รู้ให้ชัด

การหาสาเหตุ คือการใช้ยนิโสมนสิการ เพื่อหาสมุทัย

การละทิ้งสาเหตุของปัญหา คือการละสมุทัย

สรุปการแ้ก้ปัญหาแนวพุทธ รู้ปัญหา แก้สาเหตุ พ้นจากปัญหา ดำเนินแผนงานใหม่ที่ดี = ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

ไม่ใช่อย่างจัง ความสุขแบบนั้นมีแต่ในนิทาน ในความเป็นจริงนั้นความสุขความทุกข์นั้นมันชั่วคราว แต่เราก็ยังหวังในใจลึก ๆ ว่าเราจะเจอความสุขแบบนั้น

• วันนึงที่ลูกเรียนจบหมด
• วันที่เรามีเงินเยอะ ๆ ไม่ต้องกังวลอีกต่อไป

เป็นความฝันที่เป็นจริงได้ แต่ก็ชั่วคราว

• พอลูกเรียนจบหมดเราก็มากังวลเรื่องการงานครอบครัวของลูก
• พอเรามีเงินเยอะ ๆ เราก็กลัวว่าวันนึงเงินจะหมดก่อนที่เราจะตาย หรือมีเงินแต่ไม่มีเวลาใช้เงินเพราะมัวแต่ติดพันอยู่กับธุรกิจที่ทำเงิน

มีคนเฉลยคำตอบมาตั้งสองพันกว่าปีแล้ว ว่าความสุขเที่ยงแท้ไม่มีอยู่จริง แม้แต่พี่เบิรด์ก็ร้องให้เราฟังว่า “สิ่งใดในชีวิตคนเรา ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป” กลยุทธของเราจึงไม่ใช่การหาสิ่งที่อยู่กับเราตลอดไป แต่เป็นการอยู่ให้ได้กับสิ่งที่วันนึงต้องเปลี่ยนแปลงต่างหาก

แต่จริง ๆ แล้วมีอะไรลึกกว่านั้น เพราะถึงเราจะเดินพอ ๆ กันในสวนสาธารณะ หรือชายทะเล เรากลับไม่เหนื่อยเท่า หรือเหนื่อยกายแต่สบายใจ

ตอนไปชอบปิ้งบางทีก็ไม่ได้ซื้ออะไร แค่ไปดูเฉย ๆ แต่มันเหนื่อย ๆ เหมือนทำอะไรไม่สำเร็จ ขาดอะไรไปสักอย่าง รู้สึกเหมือนไปแพ้กลับมา หมดแรง

ที่เราไม่รู้ตัวก็คือการไปชอปปิ้งเล่น ๆ เป็นการสร้างภาระให้กับตัวเอง

เราอดเปรียนเทียบของที่เรามีกับของที่คนอื่นมีไม่ได้ กระเป๋ายี่ห้อ มือถือรุ่นใหม่ การเปรียบเทียบทำให้ชีวิตเราวุ่นวาย แต่เรามันจะไม่รู้สึกเพราะใคร ๆ ก็ทำกัน

คุณแม่ถามลูกสาวตัวเล็กว่าสอบได้เกรดอะไร น้องหนูบอกว่าได้ A เกลือบหมดมี B ตัวเดียว แต่เพื่อนน้องหนูได้ A หมดทุกตัว แม่ถามน้องหนูว่าทำไมหนูไม่ได้ A หมดเหมือนเพื่อนละคะ ลืมแม้แต่จะแสดงความยินดีกับ A เจ็ดแปดตัวที่น้องหนูได้มา การเปรียบเทียบทำให้ความสุขในชีวิตหายไป

ถ้าเราสังเกตุ เราจะเห็นได้ว่า ความอยากได้ในสิ่งที่เกินจำเป็นในชีวิตนั้นทำให้เราเหนื่อย

ไม่ได้หมายความว่าเราไม่ควรแสวงหาทรัพย์ ทรัพย์ทำให้เราพ้นจากทุกข์ได้หลายอย่าง รวมทั้งมีเวลามาฟังธรรม และหาความสุขที่ละเอียดยิ่ง ๆ ขึ้น

ถ้าเราชัดเจนว่าเราทำงานเพื่ออะไร งานนั้นก็ไม่เป็นภาระ คนที่น่านับถือหลาย ๆ ท่านทำงานเยอะมากแต่เขากลับไม่รู้สึกเป็นภาระ เพราะงานเหล่านั้นเป็นงานที่เขาเลือก ส่วนหนึ่งทำเพื่อช่วยคนอื่น

การทำงานเพื่อสิ่งที่ไม่จำเป็นในชีวิต เราก็จะเหนื่อยตลอดไป ของสวย ๆ งาม ๆ ใหม่ ๆ นั้นมีออกมาเรื่อย ๆ กระเป๋ารุ่นปีนี้ อุปกรณ์ไฮเทคใหม่ล่าสุด ไม่จบสิ้น

เป็นการยากมากที่เราจะทนความเย้ายวนเหล่านี้ได้ จิตที่ฝึกมาดีแล้วนั้นช่วยให้เราเท่าทันและรั้งตัวเเองได้ทัน จิตที่ฝึกมาดีกว่านั้นเห็นโทษในความอยากนั้น เข็ดขยาดจนไม่อยากอีกต่อไป

—————————

ถอดใจความจาก

http://dhammadownload.com/MP3Library/Dr-Khammai-Dhammasami/English/UDhammasami-Buddhist-Reflection-Of-Quality-Of-life-15-12-2002(Eng).mp3

ไม่มีงานเลี้ยงใดไม่เลิกรา แม้แต่ความสุข ความสงบกันเกิดจากสมาธิจิตก็ต้องจบลง ความพยายามที่จะฝืน รั้ง หรือหวังจะสร้างใหม่ให้เหมือนเดิม นั้นยากที่จะเหมือนเดิม จุดเริ่มต้นไม่เหมือนเดิม (เราเปลี่ยนไปแล้ว) โอกาสที่จะสร้างให้เหมือนเดิมนั้นจึงไม่มี แม้ว่าเราจะอารัยอาวรณ์ ชื่นชม แม้ว่าจะสิ่งนี้นะเป็นสิ่งดีสูงค่าแค่ใด เต็มไปด้วยสันติ ไม่เดือดร้อนใครก็ตาม อาการแบบเดิมนั้นไม่กลับมาแล้ว การปล่อยเขา(สิ่งนั้น)ไป กลับจะสร้างความสุขให้มากกว่า อย่างนั้นก็ไม่อึดอัดกับสิ่งที่แปลกเหนือธรรมชาติ อย่างดีก็ได้ความสุขอันใหม่อันเกิดจากการปล่อยวางสิงนั้นลงไปได้ (แล้วก็อย่าลืมวางความสุขอันได้จากการปล่อยวางนั้นลงไปด้วยเมื่อถึงเวลา) กลายเป็นว่าเราต้องอยู่กับปัจจุบันตลอด ต้องคอยทิ้งของเก่าที่หมดเวลา ไม่ปฎิเสธของใหม่ที่เกิดจากการทิ้งของเก่า แล้วก็ทิ้งของใหม่นั้นอีกเมื่อถึงเวลา(ป่านนั้นก็จะกลายเป็นของเก่าไปแล้ว) พูดให้ฟังหรือเขียนให้อ่านอย่างนี้แล้วดูง่าย ๆ แต่พอถึงเวลาที่เจอกับของถูกใจ ที่เรารู้จักดี อยู่กันมานาน ๆ สักระยะนึงแล้ว การที่จะเต็มใจปล่อยเขาไปไม่ง่ายเลย

อันนี้เขียนจากประสบการณ์ติดสงบของผมในสองปีที่ผ่านมา แต่พอเขียน ๆ ไปแล้วก็รู้สึกว่าจะใช้ได้กับคนอกหัก คนชอบสะสมของ และอีกหลาย ๆ อย่างในชีวิต อ่านกันเพลิน ๆ แล้วขอให้มีความสุขกับปัจจุบัน แม้แต่บล๊อคที่เขียนได้แสนดีก็ต้องมีจบลงเหมือนกัน

คิดไปคิดมากิจวัตรของสงฆ์ก็มีการทำวัตรเช้า-เย็นด้วยการสวดมนต์ ซึ่งก็เหมือนกับทบทวนคำสอนของพระพุทธเจ้าเหมือนกัน ทางวัดเต๋ากินเจที่ญาติผู้ใหญ่ของผมศรัทธาก็มีการไหว้พระจุดธูปถวายน้ำชาเช้าเย็น

เอาเข้าจริงแล้วกุศโลบายนี้มีใช้กันทุกศาสนาทางอิสลามก็ละหมาดวันละห้าครั้งเพื่อให้ระลึกถึงพระอัลเลาะห์เช่นกัน ดังนั้นไม่ว่าเราจะเป็นแนวไหน หรือเลือกวิธีการใด ตราบใดที่่วัตรปฎิบัตินั้นทำให้จิตของเราสงบและระลึกถึงสิ่งสูง สะอาด สว่าง หรือศักดิ์สิทธินั้นได้ ให้เราจำได้เสมอว่าเรามาอยู่อาศัยในโลกชั่วคราว เบาๆกับความสุขจากสิ่งภายนอก มีความสุขในใจ ให้เราตั้งมั่นในธรรม หมั่นทำความดีได้ วิธีไหนก็ดีเหมือนกัน

ชีวิตคนปรกตินั้นมีเรื่องวุ่นวายร้อนรนอยู่เสมอ เปรียบเสมือนกับป่าใหญ่ที่มีไฟไหม้เป็นหย่อม ๆ การรักษาศึลให้ชีวิตสงบนั้น ก็เปรียบเหมือนการไม่เติมฟืนน้อยใหญ่ ลงไปบนไฟที่มีอยู่ ไม่นานไฟ หล่านั้นก็จะอ่อนแรงและดับไปเอง อีกทั้งยังช่วยป้องกันไม่ให้ไม่ก่อกองไฟใหญ่ขึ้นใหม่ นานเข้า นานเข้าชีวิตก็จะเป็นสุขจากการไม่ต้องร้อนรนจากไฟน้อยใหญ่เหล่านั้น

เมื่อชีวิตสงบแล้ว เราไม่ต้องไปกังวล และจัดการกับไฟทั้งหลายแล้ว เราจึงมีเวลาและกำลังที่ไปทุ่มเทให้กับงานเสริมความมั่นคงและพัฒนาสร้างสรรค์ต่าง ๆ ที่ เมื่อการปฎิบัติของเรามั่นคง และเราเก่งขึ้นแล้ว ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นก็ไม่บ่อย และเบาบางลงเรื่อย ๆ คาดว่าในที่สุดก็คงดับไฟทั้งหมดลงได้

การเดินทางที่เป็นการเปลี่ยนแปลงนั้นมักจะไม่เป็นเส้นตรง บางครั้งก็ขึ้นไปได้สูงอย่างรวดเร็ว แล้วก็ตกกลับลงมาใหม่ บางครั้งก็ไม่มีการเปลี่ยนแปลงเป็นเวลานาน เป็นธรรมดา สภาวะจิตนั้นก็เป็นอนิจจัง เช่นกัน อย่าไปโกรธตัวเองที่ทำได้ไม่ดีอย่างที่คาดหวัง ขอให้ประคับประคองกิจวัติประจำวันทั้งหลายไม่ให้ด่างพร้อย ก็จะก้าวหน้าต่อไปได้ในที่สุด

คนแก่ชอบเรื่องธรรม เด็ก ๆ ชอบเล่น วัยรุ่นชอบกิน คนหนุ่มสามอยากมีอยากอวดอยากรวย เพราะนั่นเป็นสิ่งที่เขาหิวตามวัย

เด็ก ๆ ไม่ค่อยจะสนใจกินหรอกครับถ้าไม่หิวจริง ๆ ห่วงเล่นซะมากกว่า คนไทยเราก็รักลูกครับ ตามป้อนกันไป แต่จริง ๆ แล้วก็ปล่อยให้เล่นไปก็ได้ เวลาหิวเขาก็มาเอง แต่ถึงตอนกินเด็ก ๆ ควรจะได้กินอาหารจริง ๆ ไม่ใช่ขนม

โตขึ้นมาหน่อยเป็นวัยรุ่น ร่างกายมันโตเร็วมากครับ เราก็อยากกินเพราะร่างกายต้องโต ต้องใช้แรง เด็กวัยรุ่นนั้นบางคนก็ยังอยากเล่นอยู่เพราะตอนเด็ก ๆ ได้เล่นน้อย ก็เลยยังหิวอยู่ แต่คนที่ได้เล่นได้กินพอแล้วก็เริ่มจะหิวอย่างอื่น ผมเรียกว่าสังคมก็แล้วกันนะครับ คืออยากจะมีเพื่อน อยากเด่น อยากคุย อยากแลกเปลี่ยนประสบการณ์์ อยากรุ้ว่าคนอื่นเขาโตมายังไง รู้สึกเหมือนเราไหม ก็ไม่แปลกอะไรที่เราเห็นเด็กหนุ่มสาวคุยโทรศัพท์เป็นชั่วโมง สมัยนี้ก็เอ็มกัน Textกันบ้าง Hi-5กันบ้างแล้วแต่ถนัด แต่นั่นแหละครับเราอยากรู้ว่าเราไม่ได้อยู่คนเดียว อยากรู้ว่าคนอื่นเขาก็รู้สึกนึกคิดเหมือน ๆ เรา อยากให้คนเข้าใจ บางคนก็ไม่ค่อยมีเพื่อน หรือรู้สึกว่าไม่มีเพื่อนที่เข้าใจเราจริง ๆ ไม่มีเพื่อนซี้ว่างั่นเถอะ พอโตขึ้นมาก็รู้สึกขาด พวกนี้จะต้องชดเชยด้วยการอวด การมีหน้า หรือทำอะไรให้เด่นซักอย่าง บ้างก็ทำตัวมีปัญหา บ้างก็ใช้วัตถุ แต่งตัวสวยงาม ใช้ของทันสมัยราคาแพง ปมเรื่องสังคมนี่มันใหญ่มาก มันลามมาจนอายุมาก ๆ ก็มี บางคนอายุมากแล้วแต่จะทำอะไรต้องเอาหน้า ดูดีไว้ก่อน

จริงจริง แล้วถ้าขาดอะไรไป คนเราก็พยายามจะมาชดเชย แม้จะเลยวัยไปแล้วก็ตาม เช่นตอนเด็ก ๆ ไ้ด้เล่นน้อย ก็มาเล่นผาดโผนตอนโตแทน ตอนโตไม่ค่อยได้กิน ก็จะให้ค่ากับการกินมาก ต้องกินหรู ๆ อยากเลี้ยงคนมาก ๆ (จริงแล้วอันนี้ก็อาจจะดีกับคนที่ได้กินเลี้ยง) ต้องพยายามเข้าใจเขา และถ้ามีโอกาสเลี้ยงลูก ก็ให้้เขาตามวัย โดยให้เขาได้เล่น กิน และีมีเพื่อนตามเวลาที่เขาหิว โตขึ้นมาก็จะเป็นคนที่อิ่มมีโอกาสที่จะให้กับผู้อื่นได้มาก และได้ขยับความหิวขึ้นไปในสิ่งที่สูงกว่านั่นก็คือ… ความรู้

ธรรม หรือความรู้ในจริงที่เกิดขึ้นจริงเป็นอย่างสุดท้ายที่คนเราหิว กว่าเราจะหิวอันนี้ได้วัยก็มักจะล่วงเลยไปพอสมควร บางคนโชคดีมากเติบโตมาในครอบครัวที่อบอุ่น ไม่บังคับ และมีฐานะพอสมควร ก็จะอิ่มในสามอย่างข้างต้นได้เร็ว ก็จะเิริ่มสนใจหาความรู้แต่ยังอายุน้อย ชอบทดลอง สนใจในสิ่งใหม่ ๆ แสวงหาีความรู้ในแขนงต่าง ๆ มากเข้า มากเข้า แล้วก็จะพบความจริงอันเป็นที่สุด เป็นหนึ่งเดียว เหมือนกันไม่ว่าแขนงวิชาใด ๆ สิ่งนี้ผมขอเรียกว่าธรรม

ก็ไม่ต้องแปลกใจที่เห็นคนแก่เข้าวัด ปฎิบัติธรรมกัน เพราะนั่นเป็นสิ่งสุดท้ายแล้วที่คนเราหิว เป็นอย่างเดียวที่เอาไปได้ ร่างกายหรือชื่อเสียงเงินทองนั้นตายไปก็เอาไปไม่ได้ ก็ปล่อยให้เป็นของคนหนุ่มสาวที่เขายังหิวกันอยู่ ความสบายใจนี้เท่านั้นแลที่จะพาเราไปสู่ภพภูมิที่ดียิ่ง ๆ ขึ้น ๆ ไปได้ เมื่อเราจากโลกนี้ไปแล้ว เป็นอย่างสุดท้ายที่จะติดตัวไปถ้ายังมีตัวตนเหลืออยู่

ความหิวเหล่านี้นั้นมีอยู่จริง ไม่ต้องไปฝืนมัน เด็ก ๆ ก็ควรได้เล่น โตมาก็ควรได้กิน คนหนุ่มสาวก็ควรจะได้สังคม เมื่อมีพร้อมทุกอย่างแล้วก็ควรแสวงหาธรรม ไม่งั้นก็จะรู้สึกว่างเปล่า เหมือน ขาด ๆ อะไรไป รู้สึกเหมือนกับว่าชีวิตมันน่าจะมีอะไรดีมากกว่านี้นะ เราไม่จำเป็นต้องเร่งหรือไปบังคับคนอื่นให้ “กิน” เหมือน ๆ กับเรา เพราะคนเราหิวไม่พร้อมกัน หิวไม่เหมือนกัน แต่ขอให้ถึงเวลาแล้วรู้ว่าตัวเองหิวอะไร ยอมรับและก็ “กิน” หรือทำในสิ่งที่ตัวเองหิวซะ เพราะไม่อย่างนั้นถึงจะกินอะไรเหมือน ๆ ที่เคยกินมามันก็ไม่อิ่ม เพราะสิ่งเหล่านั้นอาจจะไม่ใช่ิสิ่งที่เราต้องการแล้ว กินยังไงมันก็ขาด ไม่อิ่มเสียที มันจึงสำคัญว่าเราควรจะได้กินในสิ่งที่เราหิวตามวัย

พงหญ้าอันใหม่ใต้ร่มเงาไม้ พงหญ้าเก่าโดนแดด

เหลือบไปดูพงหญ้าที่ขึ้นใหม่ ของปีนี้เขียวดีเหลือเกิน ปลูกก็ไม่ได้ปลูก คงจะมีเมล็ดหญ้าจากดงเก่าข้าง ๆ ไปตก เจ้าพงเก่ากลับเหลืองไม่สวยเลย ดูไปก็รู้ว่าเจ้าดงใหม่นั้นได้ดินดีมีร่วมเงาความชื้นสูง ดงเก่านั้นโดยแดดร้อน แล้วก็แวบขึ้นได้ว่าเออนะเราไม่ต้องทำอะไรเลย แค่เหตุปัจจัยมันถึงพร้อม หญ้าดงใหม่เขียวขจีก็เกิดเองได้ นึกได้แล้วก็นึงถึงคำสอนของครูไทชี่ท่านหนึ่งที่บอกว่าเราไม่อาจไปบังคับน้ำให้ไหลตามใจเราได้ แต่ถ้าเราขีิดร่องน้ำให้มัน มันก็ไหลมาตามทางของมันเอง

โอ้โหง่ายแค่นี้เองเอาไปใช้ได้เยอะนะครับ แต่เราก็ลืมเรื่อย ๆ
เราไม่อาจไปบังคับให้ลูกของเราโตเป็นคนดีได้ เราได้แต่สอนและแสดงตัวอย่างให้เห็น ส่งเสริมให้คบเพื่อนดี ๆ ฯลฯ เท่านั้น เมื่อสิ่งแวดล้อมและปัจจัยถึงพร้อมเขาก็จะโตไปเป็นบุคคลที่มีคุณภาพให้กับสังคมเอง
เราไม่อาจแค่คิดฝันว่าเราจะรวยแล้วก็รวยได้เอง ต้องทำปัจจัยให้ถึงพร้อมเช่นขยันทำงาน ทำงานที่ได้ตังค์ อดออม ห่างไกลจากอบายมุข
เราไม่อาจบังคับให้คู่ครองของเราไม่ไปมีอื่น แต่ทำเหตุให้ถึงพร้อมคือเกื้อกูลกันในปัจจุบัน ยังต้องพึ่งกันอยู่ และมีความสุขอยู่ด้วยกัน เขาก็ไม่ไปไหนเอง
เราไม่อาจจะบังคับใจจากกิเลสได้นาน ก็ถือศึลให้ไม่ด่างพร้อย เจริญสติภาวนา เมื่อปัญญาเกิดเห็นความจริงแล้ว ใจก็คลายจากความยึดมั่น หลุดจากกิเลศได้เอง
เมื่อเรารักษาสุขภาพดีแล้ว ไม่เบียดเบียนตัวเองด้วยอาการต่าง ๆ ร่างกายของเราไม่น่าเป็นที่อยู่อาศัยของโรค ภูิมิคุ้มกันเราสูง เราก็สบายดี
ฯลฯ

ประเด็นก็คือเราควรจะมาโฟกัสที่เหตุที่ทำให้มันเกิด และทำให้ดี ให้ครบ ให้พอดี พอถึงเวลาแล้วหญ้ามันก็งอกเองได้ ไม่ต้องไปบังคับ งอน ทำให้รู้สึกผิด โกรธ เครียด หรือน้อยใจกับมันเลย

[ต้องขอออกตัวว่าผู้เขียนยังไม่ได้ยังไม่ได้ทำทุกสิ่งได้ถึงพร้อมแต่อย่างใด มีเพียงพงหญ้าปรากฎขึ้นที่หลังบ้านเท่านั้น]

เพิ่ม 8 กันยายน 09 – ฟังพระอาจารย์ปราโมชย์ท่าบอกว่าธรรมทั้งหลายเป็นอนัตตา สั่งไม่ได้ แต่ฝีึกได้ ให้เกิดความเคยชิน ให้เกิดเป็นนิสัย